Η Anthropic επιχειρεί να μεταφέρει την τεχνητή νοημοσύνη από την ανάλυση δεδομένων στην ίδια την επιστημονική ανακάλυψη. Στο πρώτο εύρημα του νέου εργαστηρίου βιολογίας της εταιρείας, AI agents εντόπισαν τρεις πιθανές νέες αντίστροφες μεταγραφάσες, ένζυμα που ενδέχεται να λειτουργούν διαφορετικά από όσα γνωρίζουν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η Anthropic έκανε το πρώτο της βήμα στη βιολογική έρευνα, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για να αναζητήσει άγνωστους έως τώρα μοριακούς μηχανισμούς σε ιούς και βακτήρια. Οι βιολόγοι της εταιρείας ανακοίνωσαν ότι εντόπισαν μια ομάδα ενζύμων με ασυνήθιστη λειτουργία, σε ένα εύρημα που προέρχεται από το εργαστήριο βιολογίας που η Anthropic δημιούργησε νωρίτερα μέσα στη χρονιά.
«Επιλέξαμε τη βιολογία και την ιατρική ως τον βασικό δρόμο μέσω του οποίου πιστεύουμε ότι μπορούν να προκύψουν τα οφέλη της AI», δήλωσε ο Έρικ Κάουντερερ-Έιμπραμς, επικεφαλής του τομέα Life Sciences της Anthropic. Η ομάδα παρουσίασε τα αποτελέσματα σε τεχνική έκθεση στην ιστοσελίδα της εταιρείας, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υποβάλει την εργασία σε επιστημονικό περιοδικό για αξιολόγηση από άλλους ερευνητές.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, εμφανίστηκε ακόμη πιο ενθουσιώδης, γράφοντας στο X ότι το Claude οδήγησε στην ανακάλυψη μιας «μοριακής μηχανής» που ενδέχεται να αποτελεί νέο μηχανισμό γονιδιακής επεξεργασίας. Εξωτερικοί επιστήμονες, ωστόσο, θεωρούν ότι μια τέτοια διατύπωση ξεπερνά τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι σήμερα. Ο μικροβιολόγος του Harvard Medical School, Φίλιπ Κρανζους, χαρακτήρισε το εύρημα ενδιαφέρον, αλλά όχι ακόμη επιστημονική ανακάλυψη-ορόσημο.
Από 1,9 δισ. πρωτεΐνες σε τρεις υποψήφιες
Η έρευνα επικεντρώθηκε στις λεγόμενες αντίστροφες μεταγραφάσες, ένζυμα που μπορούν να «διαβάζουν» την αλληλουχία ενός μορίου RNA και να δημιουργούν ένα αντίστοιχο τμήμα DNA. Ιοί και βακτήρια χρησιμοποιούν τέτοια ένζυμα για διαφορετικούς σκοπούς, ενώ οι επιστήμονες τα έχουν ήδη αξιοποιήσει στην ιατρική και τη βιοτεχνολογία: από ορισμένα τεστ για τον κορονοϊό έως τεχνικές γονιδιακής επεξεργασίας.
Παρά τη χρησιμότητά τους, η ποικιλία αυτών των ενζύμων στη φύση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη. Η ομάδα της Anthropic δημιούργησε AI agents που αναζήτησαν βάσεις δεδομένων με γονίδια ιών και βακτηρίων. Οι agents έγραψαν μάλιστα οι ίδιοι προγράμματα για να εξετάσουν γονίδια που λειτουργούν ως «οδηγίες» για περίπου 1,9 δισεκατομμύρια διαφορετικές πρωτεΐνες.
Ο αλγόριθμος αναζητούσε μοριακά μοτίβα που έμοιαζαν με γνωστές αντίστροφες μεταγραφάσες, αλλά παράλληλα εξέταζε τις πρωτεΐνες και τα μόρια RNA που ενδεχομένως συνεργάζονται μαζί τους. Από την τεράστια βάση δεδομένων προέκυψαν 17 υποψήφιες αντίστροφες μεταγραφάσες. Οι 14 απορρίφθηκαν: ορισμένες δεν ήταν καινούργιες, ενώ άλλες δεν ήταν καν αντίστροφες μεταγραφάσες. Οι τρεις που απέμειναν πέρασαν τον αρχικό έλεγχο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, μία από αυτές τις κατηγορίες φαίνεται να λειτουργεί με τρόπο σημαντικά διαφορετικό από τις αντίστροφες μεταγραφάσες που έχουν ήδη καταγραφεί. Τα ένζυμα, τα οποία η ομάδα ονομάζει array-associated reverse transcriptases, μεταφέρονται από ιούς και παράγονται μαζί με μια σειρά μορίων RNA που φαίνεται να έχουν κάποια λειτουργική σχέση μαζί τους.
Το εύρημα χρήζει εργαστηριακής απόδειξης
Εδώ, όμως, αρχίζει το σημαντικό «αλλά». Εξωτερικοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η Anthropic δεν έχει κάνει ακόμη τα πειράματα που απαιτούνται για να επιβεβαιωθεί πως πρόκειται πράγματι για έναν νέο βιολογικό μηχανισμό. Η Γιουζέν Γε, υπολογιστική βιολόγος στο Indiana University, σημείωσε ότι οι ερευνητές θα έπρεπε να ελέγξουν την υπόθεσή τους και με ειδικά σχεδιασμένο λογισμικό για την ανάλυση γονιδίων αντίστροφης μεταγραφάσης.
Ακόμη μεγαλύτερο κενό βλέπει ο Κρανζους στο λεγόμενο wet-lab, δηλαδή στα πειράματα πάνω στα ίδια τα βιολογικά μόρια. Όπως είπε, οι ερευνητές θα πρέπει να κάνουν περισσότερες δοκιμές, μεταξύ άλλων αφαιρώντας από τους ιούς το γονίδιο της συγκεκριμένης αντίστροφης μεταγραφάσης και παρατηρώντας πώς αλλάζει η συμπεριφορά τους. Κατά την εκτίμησή του, η εργασία αποτελεί «την αρχή μιας ιστορίας» και όχι ένα ολοκληρωμένο αποτέλεσμα, όπως αυτά που συνήθως δημοσιεύονται στον συγκεκριμένο επιστημονικό κλάδο.
Οι ίδιοι οι ερευνητές της Anthropic αναγνωρίζουν ουσιαστικά ότι η δουλειά τώρα αρχίζει. Ο βιολόγος της εταιρείας Νίκολας Πέρι δήλωσε ότι το επόμενο βήμα είναι να διαπιστώσουν τι ακριβώς κάνουν αυτά τα συστήματα στη φύση. Η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε ένα ενδιαφέρον μοτίβο μέσα σε δισεκατομμύρια δεδομένα, αλλά χρειάζονται περισσότερα για να φτάσει σε μια επιβεβαιωμένη βιολογική ανακάλυψη.
Η κίνηση της Anthropic έρχεται, πάντως, σε μια περίοδο κατά την οποία η σχέση AI και βιολογίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η εταιρεία δεν είναι η πρώτη που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για την εξερεύνηση της ζωής. Πανεπιστημιακά εργαστήρια και start-ups χρησιμοποιούν ήδη μοντέλα AI για την ανακάλυψη άγνωστων μοριακών μηχανών, τον σχεδιασμό νέων πρωτεϊνών και την πρόβλεψη του τρόπου με τον οποίο ολόκληρα κύτταρα θα αντιδράσουν σε φάρμακα.
Ειδικά για την Anthropic το εγχείρημα έχει διπλή σημασία. Η εταιρεία έχει βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης για τους κινδύνους της AI, έχοντας η ίδια προειδοποιήσει πρόσφατα για πιθανές επικίνδυνες χρήσεις των μοντέλων της, μεταξύ άλλων για ερωτήματα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη βιολογικών όπλων. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Αμοντέι ζήτησε επιβράδυνση της ανάπτυξης της AI, υποστηρίζοντας ότι χρειάζεται χρόνος ώστε η τεχνολογία να αποδώσει τα οφέλη της χωρίς να δημιουργήσει καταστροφικούς κινδύνους.
Ο ίδιος, με διδακτορικό στη Βιοφυσική, θεωρεί εδώ και χρόνια ότι ένας από τους σημαντικότερους αυτούς τομείς είναι η ανάπτυξη νέων θεραπειών. Η δημιουργία του εργαστηρίου βιολογίας αποτελεί, σύμφωνα με την Anthropic, προσπάθεια να αποδειχθεί στην πράξη ότι η AI μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες, αλλά και σταδιακά να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της ίδιας της ερευνητικής διαδικασίας.
Αυτό ίσως είναι και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του πρώτου εγχειρήματος. Ο Κάουντερερ-Έιμπραμς υποστηρίζει ότι στα ίχνη που άφησαν οι AI agents κατά την έρευνά τους διακρίνεται κάτι που μοιάζει με επιστημονική περιέργεια. Ένας agent είχε αρχικά κρίνει ότι οι συγκεκριμένες αντίστροφες μεταγραφάσες δεν παρουσίαζαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη συνέχεια, όμως, εντόπισε τα παράξενα μόρια RNA που τις συνόδευαν και αποφάσισε να τα εξετάσει ξανά. «Μπορείς να δεις τον agent να λέει: “Χμ, αυτό είναι ενδιαφέρον”», ανέφερε ο ερευνητής.
Για την Anthropic το πιο φιλόδοξο μήνυμα που αφήνει πίσω της η πρώτη της βιολογική έρευνα είναι ότι η AI μπορεί κάποια στιγμή να εντοπίζει μόνη της αυτό που αξίζει να ερευνηθεί.
