Νέα στρατηγική εταιρική σχέση για τα κρίσιμα ορυκτά υπέγραψαν η Βρετανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο των προσπαθειών τους να διαφοροποιήσουν τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα. Η συμφωνία εντάσσεται στη διευρυνόμενη γεωοικονομική αντιπαράθεση με το Πεκίνο, το οποίο διατηρεί σήμερα κυρίαρχη θέση στην εξόρυξη, επεξεργασία και εμπορία κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών.
Το Μνημόνιο Κατανόησης υπεγράφη στην Ουάσινγκτον το βράδυ της Τετάρτης από τη Βρετανίδα υπουργό Εξωτερικών αρμόδια για το διεθνές εμπόριο, Σίμα Μαλχότρα, και τον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Τζέικομπ Χέλμπεργκ. Όπως τόνισε η κ. Μαλχότρα, η συμφωνία υπογραμμίζει τη δέσμευση των δύο χωρών να συνεργαστούν στενά για τη δημιουργία «ανθεκτικών και διαφοροποιημένων παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού», σε μια περίοδο που η παγκόσμια ζήτηση για κρίσιμα ορυκτά αυξάνεται ραγδαία.
Τα κρίσιμα ορυκτά αποτελούν βασικό πυλώνα για την πράσινη μετάβαση, τις προηγμένες τεχνολογίες και την αμυντική βιομηχανία, γεγονός που τα καθιστά στρατηγικής σημασίας για την οικονομική και εθνική ασφάλεια των δυτικών οικονομιών. Η συμφωνία προβλέπει ότι Λονδίνο και Ουάσινγκτον θα αξιοποιήσουν εργαλεία οικονομικής πολιτικής και συντονισμένες επενδύσεις, προκειμένου να διασφαλίσουν την επάρκεια εφοδιασμού και να περιορίσουν τις επιδοτούμενες εισαγωγές που ενδέχεται να υπονομεύσουν την εγχώρια παραγωγή.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας, οι δύο πλευρές θα προσδιορίσουν από κοινού έργα προτεραιότητας, θα κινητοποιήσουν χρηματοδότηση για την ανάπτυξή τους και θα ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με επενδύσεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν κρίσιμες παραγωγικές δυνατότητες σε οποιαδήποτε από τις δύο χώρες. Παράλληλα, υιοθετείται αυστηρότερη στάση απέναντι στις στρεβλώσεις της αγοράς, με δέσμευση για προστασία των εγχώριων βιομηχανιών από «μη εμπορικές πολιτικές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα της εθνικής ασφάλειας, καθώς η συμφωνία προβλέπει την αξιοποίηση υφιστάμενων νομοθετικών και διπλωματικών εργαλείων για την εξέταση, αποτροπή και –εφόσον κριθεί αναγκαίο– τον αποκλεισμό εξαγορών περιουσιακών στοιχείων σε κρίσιμα ορυκτά και σπάνιες γαίες.
Η υλοποίηση της συμφωνίας αναμένεται να επιταχυνθεί το επόμενο διάστημα, με υπουργική συνάντηση των δύο χωρών εντός των επόμενων έξι μηνών. Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί αντίστοιχες συμφωνίες με το Μεξικό, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία, με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός ευρύτερου εμπορικού μπλοκ για τα κρίσιμα ορυκτά.
Την ιδέα αυτή παρουσίασε την Τετάρτη ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, σε 54 χώρες, σηματοδοτώντας τη στρατηγική πρόθεση της Ουάσινγκτον να αναδιαμορφώσει τον παγκόσμιο χάρτη εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών, μειώνοντας την επιρροή της Κίνας σε έναν τομέα καθοριστικό για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.
