Το νέο δίλημμα του Ντόναλντ Τραμπ είναι προφανές και δύσκολο: η Σαουδική Αραβία ζητά αμερικανική επέμβαση εναντίον των Χούθι, την ώρα που οι ΗΠΑ προσπαθούν ήδη να διαχειριστούν τη σύγκρουση με το Ιράν. Μια νέα εκστρατεία στην Υεμένη θα μπορούσε να ανοίξει ένα ακόμη μέτωπο και να απειλήσει κρίσιμες ενεργειακές διαδρομές.
Για δύο εβδομάδες ο Τραμπ ταλαντεύεται ανάμεσα στην πίεση του Ριάντ και στον κίνδυνο μιας νέας αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής. Η κρίσιμη στιγμή ήρθε όταν ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν ζήτησε εκ νέου από τον Αμερικανό πρόεδρο να παρέμβει εναντίον των Χούθι, οι οποίοι έχουν ενισχύσει τη θέση τους στην Υεμένη και απειλούν πλέον κρίσιμες περιοχές γύρω από την Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Τραμπ αρχικά είχε αποφασίσει να μην προχωρήσει σε αμερικανικές επιθέσεις. Μετά την επικοινωνία με τον Σαουδάραβα ηγέτη, όμως, έδωσε εντολή στο Πεντάγωνο να προετοιμάσει αεροπορικές επιδρομές. Μέχρι την Κυριακή έκανε και πάλι πίσω, αφήνοντας την απόφαση σε εκκρεμότητα. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των New York Times, οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν ήδη καταρτίσει στόχους και προετοιμάσει αεροσκάφη και πυρομαχικά για την επιχείρηση.
Το πρόβλημα για τον Λευκό Οίκο είναι ότι ο Τραμπ έχει ένα επιχείρημα για να μην επέμβει: οι Χούθι δεν έχουν, μέχρι στιγμής, επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία και έχουν αφήσει ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επιβεβαιώσει ότι υπήρξαν πρόσφατες επαφές με εκπροσώπους των Χούθι στο Ομάν, ενώ η οργάνωση φέρεται να διαβεβαίωσε ότι δεν επιδιώκει σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Για τη Σαουδική Αραβία, όμως, η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική. Οι Χούθι έχουν εξαπολύσει επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον σαουδαραβικών στόχων, ενώ η προέλασή τους προς την περιοχή του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αυξάνει τον κίνδυνο να αποκτήσουν μεγαλύτερη επιρροή σε ένα από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου. Ταυτόχρονα, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται ήδη υπό πίεση από τις αναταράξεις στον πορθμό του Ορμούζ, γεγονός που κάνει την ασφάλεια των θαλάσσιων και ενεργειακών διαδρομών ακόμη πιο κρίσιμη.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του αμερικανικού διλήμματος. Η Ουάσιγκτον χρειάζεται τη συνεργασία του Ριάντ στη σύγκρουση με το Ιράν, από τη χρήση υποδομών και βάσεων έως τη γενικότερη περιφερειακή στρατιωτική συνεργασία. Η Σαουδική Αραβία, από την άλλη, έχει ήδη δείξει ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη σχέση ως μοχλό πίεσης. Τον Μάιο, είχε αρνηθεί την αμερικανική χρήση του εναέριου χώρου και βάσεών της για σχέδιο συνοδείας πετρελαιοφόρων στον Ορμούζ, συμβάλλοντας στην ανατροπή του σχεδιασμού.
Το προηγούμενο που βαραίνει την απόφαση
Υπάρχει και ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το Πεντάγωνο αντιμετωπίζει με επιφύλαξη μια νέα επιχείρηση. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη δοκιμάσει να εξουδετερώσουν τους Χούθι από αέρος. Το 2025, σε εκστρατεία διάρκειας άνω των 50 ημερών, οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περισσότερους από 1.000 στόχους στην Υεμένη, από συστήματα ραντάρ και αντιαεροπορικές άμυνες έως εγκαταστάσεις εκτόξευσης drones και πυραύλων.
Το κόστος ήταν υψηλό, τόσο σε πυρομαχικά όσο και σε επιχειρησιακούς πόρους. Μόνο τον πρώτο μήνα η εκστρατεία είχε καταναλώσει όπλα και πυρομαχικά αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων, ενώ οι Χούθι κατάφεραν να συνεχίσουν τις επιθέσεις τους. Δύο αμερικανικά F/A-18, αξίας περίπου 67 εκατ. δολαρίων το καθένα, κατέληξαν μάλιστα στη θάλασσα από το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Harry S. Truman κατά τη διάρκεια της επιχείρησης.
Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά κατάπαυση του πυρός, αφού οι Χούθι δεσμεύτηκαν να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον πλοίων. Έκτοτε, η οργάνωση έχει ανασυγκροτήσει μεγάλο μέρος των δυνατοτήτων της και, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, χρησιμοποιεί ακόμη και τεχνητή νοημοσύνη για την ανάπτυξη νέων τύπων πυραύλων.
Το θεμα, λοιπόν, είναι εάν οι ΗΠΑ μπορούν να χτυπήσουν τους Χούθι, χωρίς να εγκλωβιστούν σε έναν ακόμη παρατεταμένο πόλεμο. Αμερικανοί διπλωμάτες και στρατιωτικοί αμφισβητούν κατά πόσο μια περιορισμένη εκστρατεία βομβαρδισμών θα μπορούσε να αναγκάσει την οργάνωση να υποχωρήσει. Αμφιβολίες υπάρχουν και για την αποτελεσματικότητα των δυνάμεων της κυβέρνησης της Υεμένης, που θα καλούνταν να αξιοποιήσουν τα αμερικανικά πλήγματα στο έδαφος.
Αυτό είναι το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα του σχεδίου: η Σαουδική Αραβία ζητά αμερικανική ισχύ, αλλά δεν υπάρχει σαφής και αξιόπιστη δύναμη στο έδαφος που θα μπορούσε να μετατρέψει τα αεροπορικά πλήγματα σε στρατηγικό αποτέλεσμα. Οι διαφορετικές αντι-Χούθι ομάδες στην Υεμένη έχουν συχνά αντικρουόμενους στόχους και έχουν αποδειχθεί ευάλωτες όταν βρέθηκαν αντιμέτωπες με τις δυνάμεις των Χούθι.
Ένα ακόμη μέτωπο για την παγκόσμια ενέργεια
Το διακύβευμα, ωστόσο, ξεπερνά τη σχέση Τραμπ–Ριάντ. Οι Χούθι έχουν πλέον τη δυνατότητα να επηρεάσουν δύο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους: το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, σε μια συγκυρία κατά την οποία και οι δύο απειλούνται από την ευρύτερη κρίση στη Μέση Ανατολή. Η παράλληλη αναστάτωση στις δύο διαδρομές θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Γι' αυτό και η απόφαση του Τραμπ δεν αφορά μόνο το εάν θα υπερασπιστεί έναν σύμμαχο. Αφορά το πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσιγκτον για να διατηρήσει τον έλεγχο των στρατηγικών διαδρομών της Μέσης Ανατολής, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να μην ανοίξει έναν νέο μέτωτο, που θα απαιτήσει ακόμη περισσότερα αμερικανικά όπλα, πλοία και αεροσκάφη. Η Σαουδική Αραβία ζητά βοήθεια επειδή η απειλή έχει φτάσει στα σύνορά της· ο Τραμπ καλείται να αποφασίσει εάν η αντιμετώπισή της αξίζει το ρίσκο μιας νέας αμερικανικής εμπλοκής.
