Τραπεζικά υποκαταστήματα ανοικτά παρότι σαββατοκύριακο για τις επιστροφές αποταμιεύσεων, επιτέλους λίγη ηρεμία: οι Παραγουανοί αρχίζουν να παίρνουν ανάσα αυτό το σαββατοκύριακο, καθώς γίνονται καταβολές χρημάτων σε καταθέτες που βρέθηκαν στον αέρα, χωρίς πρόσβαση στα χρήματά τους, εξαιτίας της τραπεζικής κρίσης που έριξε τον πρώην πρόεδρο Σαντιάγο Πένια. Όμως το άγχος, η αγωνία, η οργή, δεν έχουν ακόμη καταλαγιάσει.
Η Ισαβέλ Φιγκερέδο ήταν ανακουφισμένη βγαίνοντας από υποκατάστημα της Continental: θα μπορέσει να πάρει τα χρήματά της πίσω. Όπως και οι υπόλοιποι σχεδόν τρία εκατομμύρια άλλοι πελάτες της Ueno, συγκριτικά νέας τράπεζας, που αναπτυσσόταν με ιλιγγιώδεις ρυθμούς από την ίδρυσή της, το 2021, ωσότου τέθηκε υπό κηδεμονία της κεντρικής τράπεζας και υπό εκκαθάριση ξημερώματα Τρίτης, δεν είχε πρόσβαση στις καταθέσεις της· δεσμεύτηκαν.
«Ανάσανα με ανακούφιση όταν ήρθα στην τράπεζα και με διαβεβαίωσαν ότι τα χρήματά μου είναι ασφαλή», είπε εξερχόμενη από το υποκατάστημα τράπεζας στην οποία πιστώθηκε το κεφάλαιό της.
Σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα (BCP), 1,196 εκατομμύρια καταθέτες από τα 2,94 εκατ. πελάτες της Ueno, με άλλα λόγια σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας της Λατινικής Αμερικής κι ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού, έλαβαν προπληρωμές ως χθες το πρωί. Το ταμείο εγγύησης των καταθέσεων έχει διαθέσει σχεδόν 1 τρισεκατομμύριο γουαρανί (160 εκατ. αμερικανικά δολάρια), εκτίμησε ο νέος πρόεδρος, ο Πέδρο Αγιάνα.
Στην πρωτεύουσα Ασουνσιόν και πολλές πόλεις της επαρχίας, κάπου έξι τράπεζες αποφάσισαν να παραμείνουν ανοικτά τα υποκαταστήματά τους χθες Σάββατο και σήμερα, ώστε τα θύματα της κατάρρευσης της Ueno να μπορέσουν να ανακτήσουν τα χρήματά τους.
Αν και τα ποσά πιστώνονται αυτόματα σε λογαριασμούς που είχαν ήδη σε άλλες τράπεζες, ή ανοίγουν για τον σκοπό αυτό, πολλοί καταθέτες προτίμησαν να πάνε οι ίδιοι στα τραπεζικά υποκαταστήματα.
Μπορούν να εξυπηρετηθούν σε ATM, αλλά «κάποιοι προτιμούν να πάνε στα γκισέ, για να είναι σίγουροι», εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Σέσαρ Βάσκες, οικονομικός διευθυντής της Zeta Banco.
Οι πληρωμές από το ταμείο εγγύησης καταθέσεων της BCP καταρχήν αφορούν τους μικρούς καταθέτες, με αποταμιεύσεις ως και 10 εκατ. γουαρανί (1.600 δολάρια)· κατόπιν, προοδευτικά, ποσά ως το όριο των «40 κατώτερων μισθών», ή αλλιώς 121 εκατομμυρίων γουαρανί (σχεδόν 20.000 δολαρίων), σύμφωνα με νόμο που πέρασε την Τετάρτη με διαδικασία εξπρές, έναν από τους τελευταίους που προώθησε ο πρόεδρος Πένια, πριν από την καθαίρεσή του από τη Γερουσία τη μεθεπομένη.
Μεταξύ του ξεσπάσματος της τραπεζικής κρίσης την Τρίτη και των επιστροφών στα τέλη της εβδομάδας, οι τελευταίες ημέρες ήταν μαρτύριο για πολλούς Παραγουανούς, που δεν είχαν πρόσβαση στις καταθέσεις τους, ενώ δεν λειτουργούσαν πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες τους.
Η κατάρρευση —εντελώς απρόσμενη για τους περισσότερους— κατέλαβε εξαπίνης τους πελάτες της Ueno και παρέλυσε εταιρείες, αγορές, επαγγελματίες...
Ο πρώην πρόεδρος, 47 ετών, άκουσε να του απαγγέλλονται χθες κατηγορίες για κατάχρηση εμπιστοσύνης, εξυπηρέτηση ίδιου συμφέροντος κατά την άσκηση των καθηκόντων του κι αθέμιτη εύνοια και προστασία στην τράπεζα Ueno — διακρατούσε μετοχές στον όμιλο συμμετοχών στον οποίο ανήκε το πιστωτικό ίδρυμα ως και τον Μάρτιο του 2025.
Για λόγους ασφαλείας, ο Σαντιάγο Πένια θα προφυλακιστεί σε εγκατάσταση του στρατού· πιο συγκεκριμένα, της προεδρικής φρουράς. Αρχικά είχε διαταχθεί η κράτηση του κατ’ οίκον, αλλά χρειάστηκε να μεταχθεί εσπευσμένα στη στρατιωτική βάση, καθώς διαδηλωτές με άκρως εχθρικές διαθέσεις συγκεντρώθηκαν μπροστά στο σπίτι του — η αστυνομία τους απώθησε χρησιμοποιώντας πλαστικές σφαίρες.
Ο Ρικάρδο Πρέδα, συνήγορος του κ. Πένια, είπε σε δημοσιογράφους ότι ο καθαιρεθείς πρόεδρος δήλωσε αθώος.
Διατάχθηκε επίσης η προφυλάκιση του τέως επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Κάρλος Καρβάγιο, προηγουμένως επικεφαλής της Ueno, που κατηγορείται για κατάχρηση εμπιστοσύνης, πλαστογραφία δημοσίων εγγράφων και εξυπηρέτηση ιδίου οφέλους κατά την άσκηση των καθηκόντων του.
Η εισαγγελία προσάπτει στον κ. Πένια ότι χρησιμοποίησε το αξίωμά του για να επηρεάζει αποφάσεις κρατικών θεσμών ή εταιρειών, ώστε να συνεχίζουν να ρέουν πελώρια ποσά στην Ueno: κάνει λόγο για ξεκάθαρη σύγκρουση συμφερόντων.
Σε περίπτωση που καταδικαστεί από τη δικαιοσύνη, ο πρώην αρχηγός του κράτους αντιμετωπίζει ποινή ως και 10 ετών κάθειρξης, όπως και ο κ. Καρβάγιο.
Παρά την καθαίρεση του αρχηγού του κράτους, το κόμμα Κολοράδο («κόκκινο», δεξιά) παραμένει στην εξουσία, καθώς ο ως αυτή την εβδομάδα αντιπρόεδρος Αγιάνα, 52 ετών, ανήκει επίσης στην παράταξη η οποία χαρακτηρίζεται κυρίαρχη στην πολιτική σκακιέρα της Παραγουάης. Αναμένεται να ολοκληρώσει τη θητεία του προκατόχου του, που κανονικά θα ολοκληρωνόταν το 2028.
Ο Πέδρο Αγιάνα επίσης κατηγορήθηκε πως έφερε ευθύνες για την τραπεζική κρίση, αλλά στην περίπτωσή του το κοινοβούλιο τάχθηκε εναντίον της καθαίρεσης.
