Δραματικές είναι οι προοπτικές του δημογραφικού προβλήματος, καθώς στην πλειοψηφία των περιοχών της χώρας οι γεννήσεις ε3ίναι λιγότερες από τους θανάτους και η χώρα παραμένει στην τροχιά συρρίκνωσης του πληθυσμού, που έχει μπει εδώ και δεκαετίες.
Πρόκειται για μια εφιαλτική προοπτική που σταδιακά θα αμφισβητήσει και την ίδια την ύπαρξη της χώρας ενώ φυσικά ισχυροποιούνται οι πιέσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα, το οποίο σταδιακά στερείται νέους εργαζόμενους ώστε να τροφοδοτούν με εισφορές τα ασφαλιστικά ταμεία.
Είναι χαρακτηριστικά ότι στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου καταγράφηκαν 43.339 γεννήσεις, ενώ στη διάρκεια του 2025 οι γεννήσεις ήταν 66.532 και φαίνεται πως φέτος η επίδοση θα είναι κοντά ή λίγο χαμηλότερα από πέρυσι.
Πρόκειται για μια συνεχιζόμενη μείωση των γεννήσεων, καθώς το 2021 οι γεννήσεις ήταν 86.390, το 2022 υποχώρησαν σε 77.106, το 2023 μειώθηκαν σε 72.244 και το 2024 υποχώρησαν περαιτέρω στις 69.675 γεννήσεις.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημογραφίας και Διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Δημογραφικών Μελετών ΙΔΕΜ, Βύρωνα Κοτζαμάνη, σημαντικές αλλαγές επήλθαν στην γεννητικότητα μετά το 1950 στη χώρα μας καθώς οι γεννήσεις από 148 χιλ. κατά μέσο όρο το 1979-80 περιορίσθηκαν στις 67 χιλ. το 2024-25 ενώ η μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών αυξήθηκε κατά έξι σχεδόν έτη (από 26,2 στα 32,2 έτη αντίστοιχα).
Διαχρονικά, μοναδική εξαίρεση καταγράφηκε την περίοδο 2003 – 2009, όπου διαπιστώθηκε μικρή αύξηση των γεννήσεων εξαιτίας κυρίως της μαζικής, μετά το 1990, εισόδου αλλοδαπών στη χώρα.
Αναλυτικότερα, από τα 2.200 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες το 1979 – 1980, καταγράφεται μείωση τα 1.240 το 2024 – 2025.
Την ίδια περίοδο, εξαιτίας της αύξησης των θανάτων τα φυσικά ισοζύγια συρρικνώνονται και μετά το 2010 γίνονται αρνητικά.
Έτσι, από τις 638 χιλ. περισσότερες γεννήσεις την περίοδο 1971 – 1980, την επόμενη δεκαετία το πλεόνασμα περιορίστηκε στις 276 χιλ. και την μεθεπόμενη μόλις στις 22 χιλ.
Τη δεκαετία 2011 – 2020 είχαμε 267 χιλ. περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, ενώ μόνο την τελευταία πενταετία (2021 – 2025), καταγράφηκαν 290 χιλιάδες περισσότεροι θάνατοι.
Για την πτώση των γεννήσεων, από τις 117,7 χιλιάδες την διετία 2008 – 2009, στις 66,7 χιλιάδες το 2024 – 2025, συνέβαλε και η μείωση του πλήθους των γυναικών 25 – 44 ετών, κατά 480 χιλ. ή 28%.
Το στοιχείο αυτό, είναι το αποτέλεσμα των λιγότερων γεννήσεων που πραγματοποιούνται από το 1980 και μετά. Επίσης, ρόλο έχει παίξει και το αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο στις ίδιες ηλικίες από το 2010 και μετά.
Οι Νομοί που αντιστέκονται
Πάντως, υπάρχουν περιοχές της Ελλάδας, όπου οι γεννήσεις υπερτερούν των θανάτων. Πρόκειται για τα Δωδεκάνησα, την Ξάνθη, τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο Κρήτης, οι οποίες την περίοδο 2009 – 2024 είχαν αύξηση του πληθυσμού.
Το ΙΔΕΜ αποδίδει την εξέλιξη αυτή στο ότι σε αυτές τις περιοχές, κατέστη εφικτό να παραμείνουν εκεί και να εργαστούν νέοι σε ηλικία πολίτες, που στη συνέχεια δημιούργησαν οικογένειες και συνέδραμαν στην αύξηση των γεννήσεων, υπερκαλύπτοντας τη φυσική φθορά του πληθυσμού.
Αυτό αποδίδεται στις ευκαιρίες απασχόλησης, οι οποίες εκτός από τη συγκράτηση του τοπικού πληθυσμού, προσελκύουν και άτομα από άλλες περιοχές.
Οι Νομοί που αδειάζουν
Ωστόσο, με βάση την ανάλυση του ΙΔΕΜ στον αντίποδα, το 2024 σε σχέση με το 2009, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 42%, από 117,44 χιλ. σε 68,31 χιλ. στο σύνολο της χώρας, σε έξι Νομούς της ηπειρωτικής Ελλάδας και συγκεκριμένα σε Θεσπρωτία, Γρεβενά, Φθιώτιδα, Κοζάνη, Ευρυτανία και Φλώρινα η μείωση υπερέβη το 50%.
Σε άλλους 10 Νομούς η μείωση κυμάνθηκε από 45-50%, ενώ σε έξι νησιώτικους Νομούς ήταν μικρότερη του 30%, και σε δυο από αυτούς,-Κυκλάδες και Ζάκυνθο-, μικρότερη ακόμη και του 15%.
