Τον μετασχηματισμό του κλάδου των σουπερμάρκετ στην Ελλάδα παρουσιάζει νέα μελέτη της EY-Parthenon, αναδεικνύοντας ότι η αγορά στρέφεται σταδιακά προς την επιχειρησιακή αποδοτικότητα, την αξιοποίηση τεχνολογίας και δεδομένων, καθώς και τη δημιουργία νέων πηγών εσόδων.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η συγκέντρωση της αγοράς, οι μεταβαλλόμενες συμπεριφορές των καταναλωτών και οι μακροοικονομικές πιέσεις επαναπροσδιορίζουν την έννοια της αξίας, καθιστώντας αναγκαία την προσαρμογή της στρατηγικής των επιχειρήσεων του κλάδου.
Ανάπτυξη σε ένα περιβάλλον προκλήσεων
Την περίοδο 2020-2025, η παγκόσμια αγορά λιανικής τροφίμων παρέμεινε ανθεκτική, φτάνοντας περίπου τα €11,3 τρισ. το 2025 και καταγράφοντας σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης (CAGR) 4%. Η εικόνα στην Ελλάδα ακολουθεί τη διεθνή τάση, καθώς η οργανωμένη αγορά ανήλθε σε €16 δισ. το 2025, από €12 δισ. το 2020, καταγράφοντας CAGR της τάξης του 6%. Ωστόσο, η μελέτη αναδεικνύει ότι μέρος αυτής της αύξησης δεν συνδέεται με την αύξηση της κατανάλωσης, αλλά με πληθωριστικές ανατιμήσεις, ενώ καθιστά σαφές ότι η ενίσχυση της κερδοφορίας παραμένει σημαντική πρόκληση για τον κλάδο.
Συγκέντρωση της αγοράς και ευκαιρίες για επέκταση
Στην Ελλάδα, διαφαίνεται και μία τάση για μεγαλύτερη συγκέντρωση, με τις έξι μεγαλύτερες αλυσίδες σουπερμάρκετ να αντιπροσωπεύουν το 71% της οργανωμένης αγοράς το 2025.
Προκειμένου να ανταποκριθούν στις προκλήσεις, οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να αναζητήσουν πηγές εσόδων και ανάπτυξης πέρα από τον παραδοσιακό πυρήνα της αγοράς τροφίμων. Ήδη, εξελίσσονται σε πύλες για την εξαγωγή ελληνικών προϊόντων, επενδύουν σε σύγχρονα κέντρα logistics και μετατρέπουν επιλεγμένα μεγάλα καταστήματα σε προορισμούς που συνδυάζουν αγορές τροφίμων, εστίαση και άλλες υπηρεσίες. Μάλιστα, σύμφωνα με τη μελέτη της EY-Parthenon, ευκαιρίες για περαιτέρω ανάπτυξη προκύπτουν και από την τουριστική ζήτηση, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές.
«Καθώς οι δυνατότητες ανάπτυξης μέσω της αύξησης της κατανάλωσης περιορίζονται, οι επιχειρήσεις του κλάδου χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν τις προτεραιότητές τους. Κρίσιμη θα είναι η συστηματική αξιοποίηση δεδομένων και τεχνολογίας για τη βελτίωση των προωθητικών ενεργειών, του χαρτοφυλακίου προϊόντων και της λειτουργικής αποδοτικότητας. Την ίδια στιγμή, τη διαφορά θα κάνουν οι επιχειρήσεις που θα μετασχηματίσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο και θα αναπτύξουν νέες πηγές εσόδων, αξιοποιώντας ευκαιρίες όπως τα retail media, τα marketplaces και οι ολοκληρωμένες λύσεις γεύματος», σχολιάζει ο Δημήτρης Παπακανέλλου, Εταίρος της EY-Parthenon στην Ελλάδα.
Οι καταναλωτές αλλάζουν τις προτεραιότητές τους
Από την πλευρά τους, οι καταναλωτές εξακολουθούν να αξιολογούν την τιμή των προϊόντων ως το βασικό κριτήριο για τις αγορές φρέσκων τροφίμων, σε ποσοστό 52%. Η αντίληψη της αξίας, ωστόσο, μεταβάλλεται, καθώς σύμφωνα με την καταναλωτική έρευνα του 2025 της EY Ελλάδος, το 39% των ερωτηθέντων θεωρούν την ποιότητα βασική προτεραιότητα ενώ το 44% εξετάζουν κατά πόσο ένα προϊόν είναι υγιεινό και ωφέλιμο για τη συνολική ευεξία τους όταν αγοράζουν φρέσκα τρόφιμα.
Νέες ευκαιρίες δημιουργίας αξίας
Η μελέτη εντοπίζει σημαντικές ευκαιρίες για τη διαφοροποίηση του επιχειρηματικού μοντέλου των σουπερμάρκετ και τη δημιουργία πρόσθετων εσόδων. Η μεγάλη πελατειακή βάση, η συχνή επισκεψιμότητα των καταστημάτων και τα δεδομένα που συλλέγουν απευθείας από τους πελάτες (first-party data), μπορούν να αξιοποιηθούν για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών. Σε αυτές, περιλαμβάνονται στοχευμένες διαφημιστικές και προωθητικές δυνατότητες μέσα από ιστοσελίδες, εφαρμογές και φυσικά καταστήματα.
Πρόσθετες ευκαιρίες δημιουργούν οι συνεργασίες με τρίτα marketplaces, καθώς και οι ολοκληρωμένες λύσεις γεύματος εντός των καταστημάτων. Παράλληλα, η περαιτέρω ανάπτυξη των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (private label), με έμφαση σε premium, τοπικές και διαφοροποιημένες προτάσεις, μπορεί να ενισχύσει τα περιθώρια κέρδους.
Ο Θάνος Μαύρος, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής του Τομέα Καταναλωτικών Προϊόντων και Υπηρεσιών Υγείας, ανέφερε: «Καθώς το αυξημένο κόστος ζωής στρέφει τα νοικοκυριά σε πιο προσιτές επιλογές, οι αλυσίδες λιανικής τροφίμων οφείλουν να προσαρμοστούν. Εκτός από αναπροσαρμογές στις τιμολογιακές και προωθητικές στρατηγικές τους, καλούνται να επανεξετάσουν τα χαρτοφυλάκια προϊόντων τους με βάση τις δημογραφικές αλλαγές, αλλά και τη ραγδαία αύξηση του τουρισμού. Ωστόσο, καθώς ο κλάδος μετασχηματίζεται και το περιθώριο κέρδους παραμένει υπό πίεση, οι επιχειρήσεις καλούνται να αναζητήσουν αξία μέσα από την επέκταση σε περισσότερα στάδια της αλυσίδας αξίας, μέσα από στρατηγικές επενδύσεις που θα μετατρέψουν τα καταστήματα σε ολοκληρωμένους προορισμούς αγορών και υπηρεσιών, καθώς και μέσα από επενδύσεις σε νέες επιλεγμένες αγορές του εξωτερικού».
