Η τηλεργασία μπορεί να προσφέρει ευελιξία, αλλά ταυτόχρονα να αφαιρεί από την καθημερινότητα κάτι που συχνά περνά απαρατήρητο: την κίνηση. Νέα μελέτη σε εργαζόμενους με υβριδικό μοντέλο δείχνει ότι οι ημέρες στο σπίτι συνδέονται με περισσότερο καθισιό και σημαντικά λιγότερη σωματική δραστηριότητα.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity δείχνει ότι οι εργαζόμενοι που δουλεύουν από το σπίτι, κάθονται κατά μέσο όρο 44 λεπτά περισσότερο και καταγράφουν περίπου 58 λεπτά λιγότερης ελαφριάς έως μέτριας και έντονης σωματικής δραστηριότητας, σε σύγκριση με τις ημέρες που πηγαίνουν στο γραφείο.
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 97 εργαζόμενους σε πανεπιστήμιο, οι οποίοι εργάζονταν με υβριδικό μοντέλο και εναλλάσσονταν μεταξύ γραφείου και τηλεργασίας. Για επτά ημέρες, οι συμμετέχοντες φορούσαν έναν μικρό αισθητήρα στον μηρό, ο οποίος κατέγραφε πότε κάθονταν, στέκονταν, περπατούσαν ή έκαναν εντονότερη δραστηριότητα. Παράλληλα, σημείωναν την ώρα που πήγαιναν για ύπνο και την ώρα που ξυπνούσαν.
Το γεγονός ότι οι ίδιοι άνθρωποι συγκρίθηκαν στις διαφορετικές συνθήκες εργασίας έχει ιδιαίτερη σημασία. Αντί οι ερευνητές να βασιστούν σε εκτιμήσεις για το πόσο δραστήριοι θεωρούσαν οι συμμετέχοντες ότι ήταν, μπορούσαν να δουν τι άλλαζε πραγματικά όταν η εργασία μεταφερόταν από το γραφείο στο σπίτι.
Από την όρθια στάση και το περπάτημα στο κάθισμα
Το μοτίβο ήταν αρκετά σαφές: τις ημέρες τηλεργασίας αυξανόταν ο χρόνος καθισιού, ενώ μειώνονταν τόσο η ορθοστασία και η ελαφριά κίνηση, όσο και η πιο έντονη άσκηση. Η βασική αλλαγή, δηλαδή, δεν ήταν ότι οι εργαζόμενοι απλώς ξεκουράζονταν περισσότερο. Ήταν ότι χρόνος που υπό άλλες συνθήκες θα αφιερωνόταν σε όρθια στάση ή κίνηση μετατρεπόταν σε χρόνο καθισιού.
Σε μια τυπική ημέρα στο γραφείο, οι συμμετέχοντες περνούσαν περίπου 10,6 ώρες καθιστοί και 49 λεπτά σε πιο έντονη σωματική δραστηριότητα. Όταν εργάζονταν από το σπίτι, το καθισιό αυξανόταν, ενώ περιορίζονταν η ελαφριά και η μέτρια έως έντονη δραστηριότητα.
Η διαφορά φαίνεται να σχετίζεται και με τον τρόπο που είναι δομημένη μια εργάσιμη ημέρα στο γραφείο. Η μετακίνηση, οι συναντήσεις, οι διαδρομές μέσα στον χώρο εργασίας και οι μικρές διακοπές από το γραφείο δημιουργούν αυθόρμητα περισσότερες ευκαιρίες για κίνηση. Στο σπίτι, πολλές από αυτές τις «αναγκαστικές» μετακινήσεις εξαφανίζονται.
Μεγαλύτερη η αλλαγή για όσους περπατούν ή κάνουν ποδήλατο
Η διαφορά ήταν ακόμη πιο αισθητή στους εργαζόμενους που συνήθως περπατούσαν ή έκαναν ποδήλατο για να πάνε στη δουλειά. Τις ημέρες τηλεργασίας, ο καθιστικός χρόνος εκτός εργασίας αυξανόταν σε αυτή την ομάδα περίπου κατά μισή ώρα, δηλαδή περισσότερο από τέσσερις φορές σε σχέση με την αντίστοιχη μεταβολή στους εργαζόμενους που συνήθως μετακινούνταν με αυτοκίνητο ή μέσα μαζικής μεταφοράς.
Παράλληλα, η έντονη σωματική δραστηριότητα των εργαζομένων που έχαναν την ποδηλατική ή πεζή μετακίνησή τους μειωνόταν περίπου κατά 18 λεπτά. Με άλλα λόγια, η απώλεια μιας ενεργής μετακίνησης μπορεί να δημιουργεί ένα σημαντικό κενό στη συνολική κίνηση της ημέρας.
Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης περίπου 14 επιπλέον λεπτά παραμονής στο κρεβάτι τις ημέρες τηλεργασίας. Ωστόσο, η μελέτη δεν σχεδιάστηκε για να διαπιστώσει αν ο επιπλέον αυτός χρόνος ξεκούρασης αντισταθμίζει με οποιονδήποτε τρόπο τη μείωση της σωματικής δραστηριότητας.
Η μελέτη δεν εξέτασε άμεσα αν οι αλλαγές αυτές προκαλούν προβλήματα υγείας. Οι ερευνητές, ωστόσο, παραπέμπουν σε προηγούμενη έρευνα, που συνδέει τη διακοπή του παρατεταμένου καθισιού με οφέλη για την υγεία και επισημαίνουν ότι περισσότερος καθιστικός χρόνος και λιγότερη κίνηση στην τηλεργασία θα μπορούσαν, σε βάθος χρόνου, να συνδέονται με λιγότερο ευνοϊκές μεταβολικές επιδράσεις.
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι η εργασία από το σπίτι είναι κακή για την υγεία. Η μελέτη δείχνει περισσότερο ένα διαφορετικό πρόβλημα: στο σπίτι η κίνηση δεν προκύπτει τόσο φυσικά μέσα στην ημέρα. Μερικές απλές αλλαγές, όπως όρθια στάση κατά τη διάρκεια τηλεφωνικών κλήσεων, ένας σύντομος περίπατος αντί για διάλειμμα που γίνεται μπροστά στην οθόνη ή μικρές προγραμματισμένες διακοπές για κίνηση, μπορούν να περιορίσουν το κενό.
Για τους εργαζόμενους με υβριδικό μοντέλο το θέμα δεν είναι πόσες ώρες δουλεύουν από το σπίτι, αλλά και τι συμβαίνει στις ώρες ανάμεσα στην έναρξη και τη λήξη της εργασίας. Όταν εξαφανίζονται η μετακίνηση, οι διαδρομές στο γραφείο και οι μικρές καθημερινές αφορμές για να σηκωθεί κανείς από την καρέκλα, η τηλεργασία μπορεί αθόρυβα να μετατρέψει ένα μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σε καθιστική ζωή.
