Η διαδικασία της γήρανσης αγγίζει κάθε άνθρωπο, όμως οι ρυθμοί της διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο. Η βιολογική ηλικία —ο δείκτης που αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση και λειτουργία του οργανισμού— δεν συμβαδίζει πάντα με τους αριθμούς που αναγράφονται στην ταυτότητά μας.
Σε αυτό το πεδίο, ερευνητές από το Ινστιτούτο Επιστήμης του Τόκιο εστίασαν σε έναν παράγοντα που συχνά υποβιβάζεται: την επαφή με την τέχνη. Μέσα από την πρώτη διαχρονική μελέτη του είδους της, η οποία συνυπολόγισε σταθερές χρονικές παραμέτρους για μεγαλύτερη ακρίβεια, διαπιστώθηκε πως η τακτική παρουσία σε πολιτιστικά δρώμενα συνδέεται με βραδύτερη βιολογική γήρανση.
10 φυσιολογικοί δείκτες στο μικροσκόπιο
Για τη διεξαγωγή της έρευνας, η επιστημονική ομάδα αξιοποίησε δεδομένα από 1.899 ενήλικες άνω των 50 ετών, στο πλαίσιο της μακροχρόνιας αγγλικής μελέτης «English Longitudinal Study of Ageing».
Η εκτίμηση της βιολογικής ηλικίας των συμμετεχόντων βασίστηκε σε δέκα φυσιολογικές μετρήσεις:
-
Πίεση σφυγμού και διαστολική αρτηριακή πίεση
-
Συγκέντρωση αιμοσφαιρίνης και γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
-
Αναπνευστική λειτουργία
-
Επίπεδα ινωδογόνου
-
LDL χοληστερόλη
-
Δείκτης μάζας σώματος (BMI)
-
Δύναμη λαβής χεριού και ταχύτητα βαδίσματος
Ταυτοχρόνως, καταγράφηκε η συχνότητα με την οποία οι συμμετέχοντες επισκέπτονταν κινηματογράφους, θέατρα, συναυλίες, όπερα, μουσεία ή γκαλερί. Η κλίμακα κυμαινόταν από το 0 («καμία επίσκεψη») έως το 5 («δύο ή περισσότερες φορές τον μήνα»), διαμορφώνοντας έναν συνολικό δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής με μέγιστη τιμή το 15.
Τρία χρόνια «νεότεροι» μέσω της τέχνης
Τα στοιχεία έδειξαν ότι τα άτομα με συχνή πολιτιστική δραστηριότητα —τουλάχιστον μία φορά κάθε λίγους μήνες— είχαν βιολογική ηλικία κατά μέσο όρο τρία χρόνια μικρότερη σε σύγκριση με όσους δεν συμμετείχαν σχεδόν ποτέ.
Κάθε επιπλέον μονάδα στον δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής αντιστοιχεί σε μείωση της βιολογικής ηλικίας κατά περίπου 31 ημέρες.
Ακόμη και όταν συνυπολογίστηκαν μεταβλητές όπως το οικογενειακό εισόδημα, η εργασιακή κατάσταση και τα χρόνια προβλήματα υγείας, η θετική αυτή συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή.
Μηχανισμοί προστασίας και το όφελος της πρόσβασης
Πού οφείλεται όμως αυτή η επίδραση; Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η τριβή με τον πολιτισμό λειτουργεί ευεργετικά καθώς ενισχύει τους κοινωνικούς δεσμούς, καλλιεργεί πιο υγιείς συνήθειες και βελτιώνει την ψυχική ισορροπία — στοιχεία που συντελούν στη συγκράτηση της φυσιολογικής φθοράς.
Το όφελος που καταγράφεται από την πολιτιστική δραστηριότητα είναι συγκρίσιμο με εκείνο της συστηματικής σωματικής άσκησης.
Παρότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης που δεν αποδεικνύει άμεση σχέση αιτίου-αιτιατού, ο πολιτισμός αποτελεί έναν τροποποιήσιμο παράγοντα τρόπου ζωής. Συνεπώς, η διευκόλυνση της πρόσβασης σε πολιτιστικά γεγονότα, τόσο οικονομικά όσο και γεωγραφικά, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα πολύτιμο εργαλείο για την προαγωγή της δημόσιας υγείας.
Σύνδεσμος δημοσίευσης
Μπορείτε να διαβάσετε την πλήρη επιστημονική μελέτη εδώ: Journal of Epidemiology & Community Health
