Χρειάζεται λίγη προσπάθεια για να εξηγήσει κανείς τι ακριβώς είναι το "The Sheep Detectives" (ελληνικός τίτλος «Οι Μαλλιαροί Ντετέκτιβ»): Ένα κινηματογραφικό μυστήριο με... πρόβατα και ψυχή παλιού Χόλιγουντ. Ναι, τα πρόβατα λύνουν μια δολοφονία. Όχι, δεν πρόκειται για animation με τη συμβατική έννοια. Και ναι, η ιδέα ακούγεται αρχικά τόσο παράξενη, ώστε εύκολα θα μπορούσε να καταλήξει σε μια αφελή οικογενειακή κωμωδία.
Κι όμως, η νέα ταινία του Κάιλ Μπάλντα όχι μόνο αποφεύγει την παγίδα της ευκολίας, αλλά εξελίσσεται σε μία από τις πιο γοητευτικές και απρόσμενα συναισθηματικές κινηματογραφικές εκπλήξεις της χρονιάς. Ένα βρετανικό whodunit με αέρα Άγκαθα Κρίστι, κινηματογραφική θαλπωρή παλιάς σχολής και μια σπάνια πίστη ότι το οικογενειακό σινεμά μπορεί να είναι ταυτόχρονα έξυπνο, αστείο και βαθιά ανθρώπινο.
Βασισμένο στο μυθιστόρημα "Three Bags Full" της Λεόνι Σουάν, το φιλμ ακολουθεί τον Τζορτζ, έναν καλοσυνάτο βοσκό που ενσαρκώνει ο Χιου Τζάκμαν, ο οποίος φροντίζει το κοπάδι του σχεδόν σαν οικογένεια. Ταΐζει τα πρόβατα, τα περιποιείται, γνωρίζει το καθένα με το όνομά του και κάθε βράδυ τους διαβάζει αστυνομικά μυθιστορήματα. Εκείνος δεν αντιλαμβάνεται πόσο προσεκτικά τον ακούν.
Όταν ο Τζορτζ βρίσκεται νεκρός στο λιβάδι, τα πρόβατα αποφασίζουν ότι πρέπει να ανακαλύψουν τον δολοφόνο. Επικεφαλής της αλλόκοτης έρευνας αναλαμβάνει η ευφυής Λίλι, με τη φωνή της Τζούλια Λούις-Ντρέιφους, οδηγώντας το κοπάδι σε μια περιπέτεια γεμάτη μυστικά, υποψίες και ανατροπές.
Μια βρετανική εξοχή γεμάτη ύποπτους χαρακτήρες
Το χωριό όπου εκτυλίσσεται η ιστορία μοιάζει βγαλμένο από κλασικό βρετανικό αστυνομικό μυθιστόρημα. Ο εκκεντρικός αστυνομικός, ο πανδοχέας, ο ιερέας, ο χασάπης, ένας μυστηριώδης δημοσιογράφος και ένας δεύτερος βοσκός με εμφανώς πιο δυστυχισμένο κοπάδι δημιουργούν μια συλλογή χαρακτήρων που ισορροπεί ανάμεσα στη σάτιρα και τη νοσταλγία.
Το καστ ενισχύει ακόμη περισσότερο την κινηματογραφική γοητεία της ταινίας. Εκτός από τον Χιου Τζάκμαν και την Τζούλια Λούις-Ντρέιφους, συμμετέχουν οι Έμμα Τόμσον, Χονγκ Τσάου, Νίκολας Γκάλιτζιν, Μπράιαν Κράνστον, Πάτρικ Στιούαρτ, Μπέλα Ράμσεϊ και Μπρετ Γκόλντσταϊν.
Το αποτέλεσμα θυμίζει τις οικογενειακές ταινίες των δεκαετιών του ’80 και του ’90 — εκείνη τη χαμένη, σχεδόν εξαφανισμένη πλέον κατηγορία κινηματογραφικών έργων που απευθύνονταν πραγματικά σε όλες τις ηλικίες. Ταινίες όπως το «E.T.», «The Princess Bride», «My Girl», «Home Alone» ή ακόμη και το «Babe» κατάφερναν να συνδυάζουν χιούμορ και σκοτεινά θέματα χωρίς να υποτιμούν ούτε τα παιδιά ούτε τους ενήλικες θεατές.
Η επιστροφή ενός ξεχασμένου είδους
Το "The Sheep Detectives" μοιάζει να αναβιώνει ακριβώς αυτή τη χαμένη κινηματογραφική παράδοση. Μια ταινία με οικογενειακό χαρακτήρα που δεν φοβάται να μιλήσει για τον θάνατο, τη μνήμη, τη διαφορετικότητα και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά στην ιστορία η παράδοση των «χειμωνιάτικων αρνιών» — των πιο αδύναμων ζώων που γεννιούνται εκτός εποχής και αντιμετωπίζονται σχεδόν ως παρίες μέσα στο ίδιο το κοπάδι. Μέσα από αυτή την αλληγορία, η ταινία αγγίζει ζητήματα συλλογικής μνήμης, φόβου απέναντι στο διαφορετικό και κοινωνικής αποσιώπησης.
Παράλληλα, το φιλμ δεν χάνει ποτέ την παιχνιδιάρικη και κινηματογραφικά απολαυστική του διάσταση. Το μυστήριο εξελίσσεται με ρυθμό κλασικού detective story, γεμάτο clues, ψεύτικα ίχνη και ανατροπές, ενώ η βρετανική εξοχή κινηματογραφείται με lifestyle αισθητική που θυμίζει "cozy countryside cinema".
Το μεγάλο ατού: σέβεται το κοινό του
Το πιο ξεχωριστό στοιχείο του "The Sheep Detectives" δεν είναι τα ομιλούντα πρόβατα, ούτε το αστυνομικό μυστήριο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο η ταινία αντιμετωπίζει το κοινό της με σεβασμό.
Δεν προσπαθεί να γίνει ειρωνική για να κερδίσει τους ενήλικες, ούτε υπεραπλουστεύει τα συναισθήματά της για να γίνει «παιδική». Αντιθέτως, πιστεύει ότι ένα παιδί μπορεί να επεξεργαστεί υπαρξιακά ερωτήματα μέσα από μια ιστορία και ότι ένας ενήλικας μπορεί ακόμη να συγκινηθεί από μια καλοφτιαγμένη περιπέτεια με ζώα.
Ενώ το mainstream οικογενειακό σινεμά συχνά πλέον μοιάζει εγκλωβισμένο ανάμεσα στο franchise και την υπερβολική αυτοαναφορικότητα, το "The Sheep Detectives" θυμίζει κάτι που το Χόλιγουντ μοιάζει να έχει ξεχάσει: ότι οι πιο διαχρονικές ιστορίες είναι εκείνες που μιλούν ταυτόχρονα σε μικρούς και μεγάλους.
Στην Ελλάδα η ταινία προβάλλεται και με υπότιτλους, αλλά και σε μεταγλωττισμένη εκδοχή.
