Για φούσκα στην Τεχνητή Νοημοσύνη προειδοποιεί το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την ώρα που η παγκόσμια οικονομία εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα από ό,τι αναμενόταν, παρά τις συνεχιζόμενες εμπορικές εντάσεις και τους αυξανόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους. Το 2026 διαμορφώνεται έτσι σε μια μεταβατική χρονιά, όπου η τεχνολογική έκρηξη συνυπάρχει με σοβαρές εστίες αστάθειας στο διεθνές περιβάλλον.
Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του ΔΝΤ, η παγκόσμια ανάπτυξη για το 2026 αναθεωρείται ανοδικά στο 3,3%, από 3,1% προηγουμένως, ενώ για το 2027 διατηρείται στο 3,2%. Η αναβάθμιση αποδίδεται κυρίως στη δυναμική του τεχνολογικού τομέα, στη σταδιακή προσαρμογή των οικονομιών στους δασμούς και στη διατήρηση υποστηρικτικών δημοσιονομικών και νομισματικών πολιτικών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζουν βελτιωμένες προοπτικές ανάπτυξης, ενώ και η Κίνα ενισχύεται από την ανάκαμψη των εξαγωγών και τη σχετική αποκλιμάκωση των εμπορικών πιέσεων.
Καθοριστικό ρόλο στη σημερινή φάση του οικονομικού κύκλου παίζει η τεχνητή νοημοσύνη. Οι επενδύσεις σε υποδομές AI, data centers και προηγμένους ημιαγωγούς έχουν εκτοξεύσει τις ιδιωτικές επενδύσεις, λειτουργώντας ως βασικός καταλύτης για την παγκόσμια ανάπτυξη. Το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι η τεχνολογική καινοτομία μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα και να ενισχύσει το δυνητικό ΑΕΠ των οικονομιών σε βάθος χρόνου.
Την ίδια στιγμή, όμως, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για υπερβολές στις αγορές. Η συγκέντρωση τεράστιων κεφαλαίων σε περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών κολοσσών έχει εκτινάξει τις αποτιμήσεις σε επίπεδα που δεν αντανακλούν πλήρως τα σημερινά οικονομικά μεγέθη. Η σχέση χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης προς ΑΕΠ, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κινείται σε ιστορικά υψηλά, αυξάνοντας την ευπάθεια των αγορών σε απότομες διορθώσεις εάν αλλάξει το επενδυτικό κλίμα.
Παράλληλα, η αυξημένη χρήση δανεισμού για τη χρηματοδότηση επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να δημιουργήσει νέες χρηματοπιστωτικές ευπάθειες. Αν οι προσδοκίες για ταχεία μετατροπή της AI σε παραγωγικά και κερδοφόρα επιχειρηματικά μοντέλα δεν επιβεβαιωθούν, μια απότομη αναθεώρηση αποτιμήσεων θα μπορούσε να μεταδοθεί στην πραγματική οικονομία, περιορίζοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις.
Το ΔΝΤ συγκρίνει εμμέσως τη σημερινή συγκυρία με την τεχνολογική φούσκα της δεκαετίας του 1990. Αν και τα σημερινά εταιρικά κέρδη εμφανίζονται ισχυρότερα, επισημαίνει ότι η ιστορία δείχνει πως οι περίοδοι ταχείας τεχνολογικής αισιοδοξίας συχνά συνοδεύονται από υπερβολές που αργότερα διορθώνονται απότομα.
Στο πεδίο του διεθνούς εμπορίου, η εικόνα παραμένει εύθραυστη. Παρότι οι οικονομίες φαίνεται να απορροφούν βραχυπρόθεσμα τις επιπτώσεις των δασμών, το Ταμείο προειδοποιεί ότι η ενίσχυση του προστατευτισμού μπορεί να εξελιχθεί σε μόνιμο βαρίδι για την παγκόσμια ανάπτυξη. Η αύξηση του κόστους για τις επιχειρήσεις, η αναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων και η αβεβαιότητα στις επενδυτικές αποφάσεις περιορίζουν τις προοπτικές του διεθνούς εμπορίου.
Την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι ενισχύουν το κλίμα αστάθειας. Οι συγκρούσεις, οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί μεγάλων δυνάμεων και οι ανατροπές στις διεθνείς συμμαχίες αυξάνουν την αβεβαιότητα στις αγορές, επηρεάζοντας τις ροές κεφαλαίων, την ενέργεια και τις πρώτες ύλες. Το γεωπολιτικό ρίσκο λειτουργεί έτσι ως πολλαπλασιαστής των οικονομικών κινδύνων, καθιστώντας το παγκόσμιο περιβάλλον πιο απρόβλεπτο.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, το ΔΝΤ τονίζει την ανάγκη για ενισχυμένη χρηματοοικονομική εποπτεία, ώστε να περιοριστούν οι συστημικοί κίνδυνοι από την υπερθέρμανση των αγορών. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών, που καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη στήριξη της ανάπτυξης και στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Σε δημοσιονομικό επίπεδο, προκρίνεται η σταδιακή αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, ώστε οι χώρες να είναι θωρακισμένες απέναντι σε μελλοντικά σοκ.
Συνολικά, η παγκόσμια οικονομία το 2026 εμφανίζεται ισχυρότερη από τις αρχικές προβλέψεις, αλλά κινείται σε λεπτή ισορροπία. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και απειλή, ενώ το εμπόριο και η γεωπολιτική αβεβαιότητα προσθέτουν νέες πηγές κινδύνου. Το στοίχημα για κυβερνήσεις, αγορές και θεσμούς είναι η αξιοποίηση της τεχνολογικής δυναμικής χωρίς να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν σε κρίσεις μεγάλης κλίμακας.
