Η αγορά κατοικίας στην Ελλάδα αποτελεί ένα από τα πιο καυτά ζητήματα για τη νέα γενιά.
Η υψηλή τιμή των ενοικίων, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών και η γενικότερη πρόσβαση στη στέγη δημιουργούν μια σύνθετη εξίσωση για φοιτητές και νέους εργαζόμενους, αναγκάζοντάς τους να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε μια αγορά με έντονες προκλήσεις και συχνές αλλαγές κανόνων.
Αυτά τα ζητήματα βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός “speed debate” με τη συμμετοχή 43 φοιτητριών και φοιτητών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης.
Οι νέοι συμμετέχοντες δεν περιορίστηκαν στον ρόλο του ακροατή· αντέκρουσαν επιχειρήματα, υπερασπίστηκαν θέσεις και παρουσίασαν συγκεκριμένες προτάσεις για τα σημαντικότερα προβλήματα της αγοράς ακινήτων.
Η διαδικασία ήταν δομημένη και ταχύτατη, δίνοντας σε κάθε φοιτητή μόλις 4-6 λεπτά για να αναπτύξει την άποψή του. Ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης, επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων, είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης, παρουσιάζοντας 7 βασικές θέσεις τις οποίες οι φοιτητές κλήθηκαν να αντικρούσουν με τα επιχειρήματά τους. Κι αυτές ήταν:
1. «Το πλαφόν στις τιμές των ενοικίων κάνει περισσότερο κακό στους ενοικιαστές, παρά στους ιδιοκτήτες»
2. «Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας του ενοικιαστή θα βοηθήσει και τους σοβαρούς ενοικιαστές να διαπραγματευθούν χαμηλότερο ενοίκιο»
3.«Αν δεν επικεντρωθούμε στο να νιώσουν οι ιδιοκτήτες προστατευμένοι, δεν θα ανοίξουν τα κλειστά σπίτια τους»
4. «Το δικαίωμα κάποιου να εκμεταλλεύεται όπως επιθυμεί την ιδιοκτησία που νόμιμα απέκτησε καλύπτει και τη βραχυχρόνια μίσθωση»
5. «Δεν μπορεί το κράτος να ασκεί οικιστική πολιτική με τις περιουσίες των ιδιοκτητών, την ώρα που το ίδιο έχει εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια»
6. «Αν κάποιος δεν πληρώνει τα κοινόχρηστα, θα πρέπει εύκολα και γρήγορα να έχει σοβαρές κυρώσεις. Αν δεν έχει χρήματα, πρέπει να τον βοηθήσει το κράτος»
7. «Το να καταργηθεί ξαφνικά η εκτός σχεδίου δόμηση δεν σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, αλλά καταστροφή των περιουσιών εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων»
Σε κάθε μία από τις παραπάνω ενότητες, οι φοιτητές ανέδειξαν τις προκλήσεις που προκύπτουν όταν επιχειρείται η ρύθμιση μιας αγοράς με έντονες πιέσεις, απόψεις που δημόσια μπορεί να ακούσει κανείς ανατρέχοντας στην ιστοσελίδα https://youtu.be/fl60aOZBqkg?si=mDdiEoT68Xa66YUs
Η ουσία του debate δεν περιορίστηκε στις θεωρητικές τοποθετήσεις. Οι συμμετέχοντες ανέδειξαν την δυσαναλογία εισοδημάτων και τιμών, την ανάγκη για προσβασιμότητα στη στέγη, αλλά και τις κοινωνικές προεκτάσεις της ακριβής κατοικίας.
Ο Γιώργος Φάκας τόνισε τη δυσκολία των φοιτητών να βρουν αξιοπρεπή στέγη εντός προσιτού κόστους, ενώ η Μαρία Γαβριηλίδου επισήμανε ότι οι τιμές υπερβαίνουν το μέσο εισόδημα των νέων. Η Κυριακή Αθανασιάδου πρόσθεσε ότι η χαμηλή ποιότητα πολλών ακινήτων επιφέρει πρόσθετα έξοδα για ανακαίνιση, καθιστώντας ακόμα πιο δύσκολη τη στέγαση.
Στη συζήτηση αναδείχθηκαν και οι κοινωνικές επιπτώσεις: ο Γιώργος Σαγκούρης υπογράμμισε ότι η υψηλή τιμή των ενοικίων πνίγει τα νέα ζευγάρια και μετατρέπει τον οικογενειακό προγραμματισμό σε ρίσκο, ενώ η Μαρία Πουλάκου επισήμανε ότι η φωνή των ενοικιαστών δεν ακούγεται όσο αυτή των ιδιοκτητών.
Η συμμετοχή στο debate λειτούργησε ενδυναμωτικά. Οι φοιτητές, όπως τόνισαν, απέκτησαν γνώσεις, εμπειρία δημόσιου διαλόγου και την αίσθηση ότι οι θέσεις τους μπορούν να γίνουν μέρος της δημόσιας συζήτησης. Η Δέσποινα Ζιάκα επεσήμανε ότι ο στόχος της εκδήλωσης – να ακουστούν οι νέες φωνές – επιτεύχθηκε, ενώ οι συμμετέχοντες έφυγαν με κίνητρα να συνεχίσουν να ενημερώνονται και να συμμετέχουν ενεργά.
Το συμπέρασμα από την πρωτοβουλία του ΔΠΘ είναι σαφές: οι νέοι δεν θέλουν να παρακολουθούν αμέτοχοι την αγορά ακινήτων. Θέλουν να συμμετέχουν, να ενημερώνονται και να έχουν φωνή στη δημόσια σφαίρα, διεκδικώντας προσιτή, ποιοτική και σταθερή στέγη για τη γενιά τους.
