Ένα από τα πιο ασυνήθιστα μοντέλα νομισματικής πολιτικής παγκοσμίως εφαρμόζει η Σιγκαπούρη: αντί να ρυθμίζει τα επιτόκια, όπως κάνουν οι περισσότερες κεντρικές τράπεζες, διαχειρίζεται τη νομισματική πολιτική μέσω της ισοτιμίας του νομίσματός της.
Η Νομισματική Αρχή της Σιγκαπούρης (Monetary Authority of Singapore – MAS) καθορίζει την πορεία ενός «εύρους πολιτικής» για την ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του δολαρίου Σιγκαπούρης, γνωστή ως S$NEER. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύει ή αποδυναμώνει το νόμισμα έναντι των βασικών εμπορικών εταίρων της χώρας.
Γιατί η Σιγκαπούρη χρησιμοποιεί αυτό το μοντέλο
Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη δομή της οικονομίας της. Η Σιγκαπούρη είναι μια μικρή, εξαιρετικά ανοιχτή και εξαρτημένη από το εμπόριο οικονομία. Οι συνολικές εξαγωγές και εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών υπερβαίνουν το τριπλάσιο του ΑΕΠ της, ενώ σχεδόν το 40% κάθε δολαρίου που δαπανάται στην εγχώρια οικονομία, κατευθύνεται σε εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η συναλλαγματική ισοτιμία έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση στον πληθωρισμό από ό,τι τα εγχώρια επιτόκια. Μια ανατίμηση του δολαρίου Σιγκαπούρης μειώνει το κόστος των εισαγωγών, συγκρατώντας τις τιμές που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.
Το S$NEER και πως λειτουργεί
Το S$NEER αποτελεί έναν δείκτη της σταθμισμένης συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου Σιγκαπούρης έναντι των νομισμάτων των βασικών εμπορικών της εταίρων. Σύμφωνα με τη MAS, αυτή η προσέγγιση αποτυπώνει καλύτερα τη συνολική επίδραση της ισοτιμίας στο επίπεδο τιμών της οικονομίας, σε σύγκριση με τη διακύμανση έναντι ενός μόνο νομίσματος.
Η MAS δεν ορίζει μια συγκεκριμένη ισοτιμία, ούτε παρεμβαίνει διαρκώς στην αγορά. Αντίθετα, επιτρέπει στο S$NEER να κινείται εντός ενός εύρους – τα ακριβή όρια του οποίου δεν δημοσιοποιούνται. Εάν η ισοτιμία υπερβεί αυτά τα όρια, η κεντρική τράπεζα παρεμβαίνει αγοράζοντας ή πουλώντας δολάρια Σιγκαπούρης.
Το εύρος πολιτικής βασίζεται σε τρεις βασικές παραμέτρους, τις οποίες η MAS μπορεί να προσαρμόσει:
- Κλίση (slope): καθορίζει τον ρυθμό με τον οποίο το νόμισμα ενισχύεται ή αποδυναμώνεται μεσοπρόθεσμα.
- Επίπεδο ή μέσο σημείο (level/mid-point): επιτρέπει μια άμεση ανατίμηση ή υποτίμηση του νομίσματος, εργαλείο που χρησιμοποιείται σε έκτακτες συνθήκες, όπως μια ύφεση.
- Πλάτος (width): ρυθμίζει το εύρος διακύμανσης του S$NEER, επιτρέποντας μεγαλύτερη ή μικρότερη μεταβλητότητα.
Μέχρι το 2024, οι ρυθμίσεις αυτές επανεξετάζονταν τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, συνήθως τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο, με δυνατότητα έκτακτων παρεμβάσεων. Το 2022, για παράδειγμα, η έντονη άνοδος του πληθωρισμού οδήγησε σε δύο ενδιάμεσες κινήσεις.
Από το 2024, η MAS προχώρησε σε τριμηνιαίες ανακοινώσεις νομισματικής πολιτικής, με στόχο την πιο έγκαιρη αποτύπωση των οικονομικών συνθηκών και των προοπτικών της οικονομίας.
