Παρά τις επανειλημμένες κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι η Ελλάδα «δεν θα χάσει ούτε ευρώ» από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία σκιαγραφούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Ενάμισυ μήνα πριν από την ολοκλήρωση του προγράμματος, η χώρα εξακολουθoύσε να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την πραγματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Είναι ένα στοιχείο που εντείνει τους φόβους ακόμη και για απώλεια κονδυλίων και επιστροφή χρηματοδοτήσεων.
Ο πρωθυπουργός και ο καθ' ύλην αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης εμφανίζονται βέβαιοι ότι δεν θα χαθεί κανένα κονδύλι. Ομως, τα στοιχεία της Eurostat και οι προειδοποιήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν επιβεβαιώνουν αυτή την αισιοδοξία: Η Ελλάδα κατατάσσεται μόλις στην 23η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών ως προς τη χρήση των συνολικών πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης - και όχι απλώς ως προς τις εκταμιεύσεις από τις Βρυξέλλες
- Πρόκειται για τον δείκτη που αποτυπώνει πόσα χρήματα έχουν πραγματικά περάσει στην οικονομία και έχουν μετατραπεί σε έργα, επενδύσεις και δημόσιες παρεμβάσεις.
Σταθερά στις τελευταίες θέσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η χώρα έχει αξιοποιήσει μόλις το 39,1% των περίπου 36 δισ. ευρώ που προβλέπει το σχέδιο «Ελλάδα 2.0», όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση φθάνει το 53,7%. Με άλλα λόγια, σχεδόν 22 δισ. ευρώ παραμένουν εκτός πραγματικής οικονομίας, παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα βρίσκεται στην τελική ευθεία.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στις επιχορηγήσεις, όπου η Ελλάδα έχει απορροφήσει το 48,8% των διαθέσιμων πόρων, έναντι 63,4% στην ΕΕ, καταλαμβάνοντας την 21η θέση.
Η υστέρηση αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα στις παραγωγικές επενδύσεις:
- Από τα περίπου 14 δισ. ευρώ που έχουν χρησιμοποιηθεί έως σήμερα, μόλις 4,7 δισ. έχουν κατευθυνθεί σε επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, δηλαδή σε επενδύσεις με διαρκές αναπτυξιακό αποτύπωμα.
Πού πήγαν οι πόροι;
Το ποσοστό αντιστοιχεί στο 13,3% του συνολικού ελληνικού πακέτου, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 18,5%. Ετσι η Ελλάδα να καταλαμβάνει τη 17η θέση. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε νέες υποδομές, σε παραγωγικές εγκαταστάσεις και σε επενδύσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Μέχρι στιγμής η Ελλάδα έχει υλοποιήσει μόλις το 47% των οροσήμων και στόχων του προγράμματος, ενώ η Κομισιόν έχει καταστήσει σαφές ότι όλα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου. Σε διαφορετική περίπτωση, η τελική εκκαθάριση θα συνοδευτεί από περικοπές χρηματοδότησης, ακόμη και από επιστροφή μέρους των πόρων που έχουν ήδη εκταμιευθεί, συμπεριλαμβανομένης της προκαταβολής.
Έτσι, πίσω από τους κυβερνητικούς κομπασμούς περί επιτυχούς αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η χώρα κινδυνεύει να χάσει μια ιστορική ευκαιρία στήριξης της οικονομίας και επιτάχυνσης της ανάπτυξης.
