Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών (20 Μαΐου), ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) αναδεικνύει τον κομβικό ρόλο της κλινικής έρευνας για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την εθνική οικονομία, σε ένα περιβάλλον έντονων διεθνών προκλήσεων και αυξημένου ανταγωνισμού για επενδύσεις στον τομέα της υγείας.
Την ώρα που η Ευρώπη και η Ελλάδα καταγράφουν προκλήσεις στην προσέλκυση νέων κλινικών μελετών, παρά το υψηλό επιστημονικό δυναμικό, ο κλάδος επισημαίνει την ανάγκη για ένα πιο σταθερό και ανταγωνιστικό θεσμικό πλαίσιο που θα ενισχύσει την καινοτομία και τις επενδύσεις.
«Οι κλινικές μελέτες εξελίσσονται σε πεδίο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού. Η Ευρώπη χάνει σταδιακά έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ και η Ελλάδα εμφανίζει τα τελευταία χρόνια επιβράδυνση στην προσέλκυση νέων κλινικών μελετών», αναφέρει ο ΣΦΕΕ.
Στην πράξη, προσθέτει, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται των δυνατοτήτων της στον τομέα των κλινικών μελετών, με τις επενδύσεις να παραμένουν στάσιμες σε επίπεδα χαμηλότερα αντίστοιχων χωρών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι επενδύσεις σε κλινικές μελέτες στη χώρα για το 2025 ήταν περίπου στα 160 εκατ. ευρώ, «επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από το πραγματικό δυναμικό της Ελλάδας, το οποίο θα μπορούσε να είναι πολλαπλάσιο στη βάση ενός πιο ανταγωνιστικού και σταθερού θεσμικού πλαισίου».
Ο ΣΦΕΕ επισημαίνει για άλλη μια φορά ότι οι κλινικές μελέτες αποφέρουν σημαντικότατα οφέλη, καθώς: προσφέρουν στους ασθενείς πρώιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες αρκετά χρόνια πριν από την κυκλοφορία τους, ενισχύουν οικονομικά και επιστημονικά τα δημόσια νοσοκομεία και τους ερευνητές, συμβάλλουν στη συγκράτηση υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα και δημιουργούν σημαντική εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα υγείας, μέσω της δωρεάν παροχής ακριβών θεραπειών και διαγνωστικών/εργαστηριακών εξετάσεων στο πλαίσιο υλοποίησης των μελετών.
Σύμφωνα με το ΣΦΕΕ, «ενώ έχουν γίνει σημαντικές βελτιώσεις σε θεσμικά θέματα, όπως μείωση της γραφειοκρατίας, τυποποίηση διαδικασιών, μείωση χρόνου κ.λπ., υφίσταται πρόβλημα στην εισαγωγή κινήτρων για την προσέλκυση κλινικών μελετών, συγκεκριμένα:
Δικαιούχοι: Δεν θεωρούνται δικαιούχοι οι αλλοδαπές μητρικές εταιρείες που υλοποιούν μελέτες στην Ελλάδα απευθείας από το εξωτερικό και όχι μέσω των θυγατρικών τους, παρότι πρόκειται για βασικούς φορείς ανάπτυξης κλινικών προγραμμάτων διεθνώς.
Προϋπολογισμοί: Δεν προβλέπεται διακριτό κονδύλι προς συμψηφισμό για έργα Έρευνας & Ανάπτυξης και παραγωγικές επενδύσεις, γεγονός που περιορίζει τη στοχευμένη ενίσχυση της κλινικής έρευνας.
Χρονικοί περιορισμοί υλοποίησης: Η απαίτηση ολοκλήρωσης τουλάχιστον του 70% του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου έως το τέλος του 2028 δεν ανταποκρίνεται στη φύση των κλινικών μελετών, οι οποίες συχνά διαρκούν 3-5 χρόνια και κορυφώνονται επιχειρησιακά προς το τέλος της υλοποίησής τους».
«Μία πολυεθνική εταιρεία μπορεί να επιλέξει οποιαδήποτε χώρα για τη διεξαγωγή κλινικών μελετών. Εάν οι μελέτες δεν πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα, θα πραγματοποιηθούν σε άλλη χώρα. Ο πραγματικά χαμένος, όμως, είναι ο Έλληνας ασθενής, ο οποίος στερείται έγκαιρης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες που ενδέχεται να διατεθούν ευρέως στην αγορά μετά από έως και 10 χρόνια», ανέφερε ο γενικός διευθυντής του ΣΦΕΕ, Μιχάλης Χειμώνας.
Παράλληλα, πρόσθεσε, «το σύστημα υγείας χάνει την ευκαιρία παροχής σύγχρονων και υψηλού κόστους θεραπειών χωρίς επιβάρυνση για το Δημόσιο, ενώ η εθνική οικονομία στερείται πολύτιμων επενδύσεων, νέων θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και σημαντικής επιστημονικής δραστηριότητας.
Η ενίσχυση των κλινικών μελετών δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακή προτεραιότητα. Είναι στρατηγική επιλογή δημόσιας υγείας, που επηρεάζει άμεσα την πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία, τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας».
