Οι ρωγμές στην κυριαρχία του δολαρίου στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα δίνουν νέα ώθηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση για ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ.
Το ζήτημα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα των συζητήσεων, μαζί με την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, στο πλαίσιο της Ένωσης των Ευρωπαϊκών Κεφαλαιαγορών.
Την περασμένη Δευτέρα, στο Eurogroup, ο Υπουργός Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, τόνισε ότι «πρέπει να επανεκτιμήσουμε τον ρόλο του νομίσματός μας στο διεθνές νομισματικό σύστημα και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει για την νομισματική μας κυριαρχία και την οικονομική μας ανθεκτικότητα».
Σήμερα, το ευρώ παραμένει το δεύτερο αποθεματικό νόμισμα στον κόσμο μετά το δολάριο (20% έναντι 58%) και χρησιμοποιείται σε 22,5% των διεθνών εκδόσεων ομολόγων έναντι 65% του δολαρίου. Το 2024, οι αμερικανικές επιχειρήσεις εξέδωσαν ομόλογα σε ευρώ αξίας 90 δισ. δολαρίων, έναντι 60 δισ. δολαρίων το 2023. Παράλληλα, 60 νομίσματα συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με το ευρώ, καλύπτοντας 175 εκατομμύρια ανθρώπους.
Η διεθνής χρήση του ευρώ ενισχύει την ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα: το 59% των εξαγωγών προϊόντων και το 63,1% των υπηρεσιών εκτός Ευρωζώνης τιμολογήθηκαν σε ευρώ το 2024, μειώνοντας τον συναλλαγματικό κίνδυνο και το κόστος μετατροπής.
Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, υπογραμμίζει ότι η ισχύς του ευρώ απαιτεί τρία στοιχεία: σταθερή αγοραστική δύναμη, στρατιωτική ισχύ της ΕΕ και ανοικτές, ρευστές κεφαλαιαγορές. Στο πλαίσιο αυτό, τα ευρωομόλογα εμφανίζονται ως κρίσιμο εργαλείο για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του νομίσματος. Η ΕΚΤ βλέπει τη δημιουργία πανευρωπαϊκού ασφαλούς στοιχείου ενεργητικού ως στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η στροφή της Bundesbank υπέρ των ευρωομολόγων συνδέεται με τις αλλαγές στο διεθνές σκηνικό και τις αυξημένες απειλές για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, όπως επεσήμανε ο Νάγκελ. Παράλληλα, ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, υποστηρίζει την έκδοση ευρωομολόγων για την τεχνητή νοημοσύνη, την άμυνα, τους ημιαγωγούς και τη ρομποτική, προτείνοντας ότι η αγορά αναζητά εναλλακτικά στο δολάριο «ας της προσφέρουμε ευρωπαϊκό χρέος».
Ωστόσο, η αντίθεση παραμένει ισχυρή. Ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, περιορίζει τη χρήση ευρωομολόγων σε έκτακτες ανάγκες, φοβούμενος δημοσιονομικούς κινδύνους για τις χώρες του Βορρά. Η Κομισιόν έχει ήδη εκδώσει ή προγραμματίζει ομόλογα αξίας περίπου 1 τρις ευρώ για το Ταμείο Ανάκαμψης, την άμυνα και δάνεια στην Ουκρανία.
Η επόμενη σύνοδος κορυφής της ΕΕ τον Μάρτιο αναμένεται να φέρει το θέμα στο τραπέζι, ενώ η συζήτηση για τον διεθνή ρόλο του ευρώ και τα ευρωομόλογα παύει να είναι ταμπού, επιβεβαιώνοντας ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για έναν πιο ανταγωνιστικό νομισματικό κόσμο.
