Ο γηραιότερος πρόεδρος στην ιστορία των ΗΠΑ επιχειρεί να προβάλλει μια εικόνα αδιάκοπης ενέργειας, όμως οι ερωτήσεις για την ηλικία, την υγεία και την αντοχή του επιστρέφουν με μεγαλύτερη ένταση.
Στα 80 του χρόνια, ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να οργανώνει την προεδρία του με τον ίδιο τρόπο που έχει διαμορφώσει εδώ και δεκαετίες την πολιτική του εικόνα: μέσα από μια διαρκή επίδειξη ενέργειας, παρουσίας και ελέγχου της δημόσιας αφήγησης. Ξενυχτά μιλώντας με δικηγόρους και πολιτικούς, δημοσιεύει δεκάδες αναρτήσεις τη νύχτα στο Truth Social, πραγματοποιεί τηλεφωνικές συνομιλίες με ηγέτες για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, αλλά και συζητήσεις για πιο καθημερινά ζητήματα, όπως την αντικατάσταση ενός δέντρου στον κήπο του Λευκού Οίκου.
Όταν φτάνει στο Οβάλ Γραφείο, η ημέρα του εξελίσσεται συχνά χωρίς αυστηρή δομή: συνεργάτες, αξιωματούχοι και επισκέπτες κινούνται γύρω του, ενώ ο ίδιος παραμένει στο κέντρο της εικόνας, σαν πρωταγωνιστής μιας διαρκούς πολιτικής σκηνής.
Την ημέρα των 80ών γενεθλίων του, την Κυριακή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέλεξε να ενισχύσει ακριβώς αυτή την εικόνα. Στον νότιο κήπο του Λευκού Οίκου εγκαταστάθηκε ένα τεράστιο οκτάγωνο αγώνων μικτών πολεμικών τεχνών, ενώ μετά την εκδήλωση ο Τραμπ επρόκειτο να αναχωρήσει μέσα στη νύχτα από την Ουάσιγκτον για διπλωματική σύνοδο στη Γαλλία.
Το πρόγραμμα μοιάζει σχεδιασμένο να απαντήσει προκαταβολικά σε ένα ερώτημα που τον ακολουθεί όλο και περισσότερο: αν διαθέτει ακόμη την απαιτούμενη σωματική και πνευματική αντοχή για την πιο απαιτητική πολιτική θέση στον κόσμο.
Όμως ακόμη και ένας πολιτικός που έχει χτίσει την καριέρα του πάνω στην επιβολή της δικής του πραγματικότητας, δεν έχει καταφέρει να αποφύγει τη συζήτηση για την ηλικία του. Δημοσκόπηση των Reuters και Ipsos τον Φεβρουάριο έδειξε ότι σχεδόν έξι στους δέκα Αμερικανούς θεωρούν πως ο Τραμπ εμφανίζεται όλο και πιο απρόβλεπτος.
Οι εικόνες που τροφοδοτούν ερωτήσεις
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά από σειρά δημόσιων στιγμών που προκάλεσαν εικασίες.
Κατά τη διάρκεια αγώνα των Νιου Γιορκ Νικς στο Μάντισον Σκουέαρ Γκάρντεν, ο πρόεδρος φάνηκε σε βίντεο να κλείνει τα μάτια του για μεγάλο διάστημα, γεγονός που πυροδότησε συζητήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο ιδιοκτήτης της ομάδας και σύμμαχος του Τραμπ, Τζέιμς Ντόλαν, παρενέβη δημόσια υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρος «ήταν απολύτως ξύπνιος».
Λίγες ημέρες νωρίτερα, σε εκδήλωση στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ έγειρε προς τη μία πλευρά της καρέκλας του και έκλεισε τα μάτια του για μερικά δευτερόλεπτα, ενώ μιλούσε ο διοικητής της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος, Λι Ζέλντιν, για τη σημασία του άνθρακα.
Στη συνέχεια, όταν το δημόσιο πρόγραμμά του δεν περιλάμβανε εμφανίσεις για σχεδόν μία εβδομάδα μετά τις ιατρικές εξετάσεις του στο Εθνικό Στρατιωτικό Ιατρικό Κέντρο Γουόλτερ Ριντ, πολλοί χρήστες στο διαδίκτυο θεώρησαν ότι υπήρχε πρόβλημα υγείας. Τρεις ημέρες μετά την ολοκλήρωση των εξετάσεων, ο προσωπικός γιατρός του προέδρου, Σον Μπαρμπαμπέλα, ανακοίνωσε ότι ο 79χρονος τότε πρόεδρος «παραμένει σε εξαιρετική υγεία», παρουσιάζοντας ισχυρή καρδιακή, πνευμονική, νευρολογική και συνολική φυσική λειτουργία.
Ο Λευκός Οίκος απάντησε, υποστηρίζοντας ότι οι εικόνες που προκαλούν ανησυχία παρερμηνεύονται. Αξιωματούχοι ανέφεραν ότι όταν ο Τραμπ γέρνει στο γραφείο του, το κάνει για να ακούσει καλύτερα κάποιον συνομιλητή του. Υποστήριξαν επίσης ότι τα κλειστά μάτια του σε δημόσιες εκδηλώσεις δεν σημαίνουν ύπνο, αλλά συγκέντρωση.
Για το συχνά εμφανές σημάδι στο χέρι του - με μελανιές και επιδέσμους- ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι οφείλεται στις πολλές χειραψίες που επιδιώκει να κάνει.
«Οι γιατροί του Λευκού Οίκου είναι μεταξύ των κορυφαίων στον κόσμο και έχουν δημοσιεύσει πολλαπλές ολοκληρωμένες εκθέσεις που επιβεβαιώνουν ότι ο πρόεδρος Τραμπ είναι σε εξαιρετική υγεία και πλήρως ικανός να εκτελεί τα καθήκοντά του ως αρχιστράτηγος», δήλωσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.
Ωστόσο, οι επικριτές επισημαίνουν ότι ένας πρόεδρος - όπως κάθε ασθενής- δημοσιοποιεί μόνο όσα επιλέγει να κάνει γνωστά. Οι γιατροί προέδρων έχουν συχνά αποφύγει λεπτομερείς απαντήσεις για ζητήματα υγείας, όπως συνέβη μετά τον τραυματισμό του Τραμπ από σφαίρα στο αυτί κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στο Μπάτλερ της Πενσυλβάνια, αλλά και όταν νόσησε από Covid-19 το 2020.
Οι πρόεδροι των ΗΠΑ δεν έχουν νομική υποχρέωση να αποκαλύπτουν το σύνολο των ιατρικών τους δεδομένων.
Η ηλικία ως πολιτικό ζήτημα στην Ουάσιγκτον
Ο Τραμπ ανήκει σε μια γενιά πολιτικών της Ουάσιγκτον που παραμένουν στην κορυφή της εξουσίας παρά την αυξανόμενη ανησυχία της κοινωνίας για τη γήρανση των ηγετών. Το αμερικανικό Κογκρέσο είναι σήμερα το τρίτο γηραιότερο στην ιστορία του, ενώ αν ο Τραμπ ολοκληρώσει τη δεύτερη θητεία του, θα αποχωρήσει από την προεδρία σε ηλικία 82 ετών, καταγράφοντας νέο ρεκόρ.
«Κάποιος στα 80 του απλώς δεν έχει τη σωματική και πνευματική αντοχή που απαιτείται για αυτή τη θέση», δήλωσε ο Ραμ Εμάνουελ, Δημοκρατικός πολιτικός που εξετάζει το ενδεχόμενο υποψηφιότητας για την προεδρία το 2028. Ο Εμάνουελ, πρώην επικεφαλής προσωπικού του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα και συνεργάτης του Μπιλ Κλίντον, υποστήριξε ότι η προεδρία «σε γερνά με τρόπο που καμία άλλη πίεση στη ζωή δεν μπορεί».
Η συζήτηση θυμίζει την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, όταν οι συνεργάτες του κατηγορήθηκαν ότι προσπάθησαν να περιορίσουν την έκθεση των σημείων φυσικής φθοράς του.
Ο Τραμπ ακολουθεί διαφορετική στρατηγική. Δεν αποφεύγει τις κάμερες, συνεχίζει να εμφανίζεται μπροστά στους δημοσιογράφους, ανεβαίνει τις σκάλες προς το Air Force One -έστω και προσεκτικά- και συχνά απαντά επιθετικά σε όσους θέτουν ερωτήματα για την ηλικία ή την υγεία του.
Συχνά, όμως, οι απαντήσεις του απομακρύνονται από το θέμα. Σε πρόσφατη ομιλία του στο Ουισκόνσιν, ενώ μιλούσε για την οικονομία και τις αγορές, ο Τραμπ αναφέρθηκε ξαφνικά στην ηλικία του, λέγοντας ότι αισθάνεται όπως πριν από 50 χρόνια. «Δεν νιώθω γέρος. Νιώθω το ίδιο όπως τότε», ανέφερε.
Ο ιστορικός της αμερικανικής προεδρίας Τζούλιαν Ζέλιζερ υποστηρίζει ότι είναι δύσκολο να διαχωριστεί τι αποτελεί στοιχείο προσωπικού ύφους του Τραμπ και τι μπορεί να συνδέεται με τη γήρανση. «Είναι τόσο αντισυμβατικός στον τρόπο που συμπεριφέρεται και μιλά, ώστε γίνεται δυσκολότερο να ξεχωρίσει κανείς τι είναι μη φυσιολογικό και τι αποτελεί απλώς τον τρόπο που λειτουργεί εδώ και χρόνια», σημείωσε.
Πρόγραμμα χωρίς σταματημό και τα αναπάντητα ιατρικά ερωτήματα
Παρά την ηλικία του, το πρόγραμμα του Τραμπ παραμένει έντονο, αν και οι δημόσιες εμφανίσεις του είναι λιγότερες από την πρώτη του θητεία. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν την καθημερινότητά του, κοιμάται περίπου τέσσερις έως πέντε ώρες τη νύχτα. Οι νυχτερινές αναρτήσεις του στο Truth Social γίνονται είτε από τον ίδιο, είτε από συνεργάτιδά του, η οποία έχει πρόσβαση στον λογαριασμό του και δημοσιεύει με την έγκρισή του.
Συνήθως φτάνει στο Οβάλ Γραφείο μεταξύ 9 και 10 το πρωί, αν και κάποιες φορές αργότερα. Οι συναντήσεις του συχνά παρατείνονται και αλληλοεπικαλύπτονται.
Έγγραφο 15 σελίδων που παρέδωσε ο Λευκός Οίκος αποκάλυψε ότι από τις 27 Μαΐου έως τις 10 Ιουνίου ο πρόεδρος είχε ένα εξαιρετικά φορτωμένο πρόγραμμα, με δεκάδες τηλεφωνικές συνομιλίες και συναντήσεις που δεν εμφανίζονταν στο επίσημο ημερολόγιο. Μόνο στις 27 Μαΐου πραγματοποίησε οκτώ τηλεφωνικές επικοινωνίες πριν από την ενημέρωση για το υπουργικό συμβούλιο και ακόμη επτά συναντήσεις αργότερα μέσα στην ημέρα. Την επόμενη ημέρα είχε 11 τηλεφωνήματα και οκτώ συναντήσεις, αποχωρώντας από το Οβάλ Γραφείο στις 11:35 το βράδυ.
Παράλληλα, ο λογαριασμός του στο Truth Social δημοσίευσε 387 αναρτήσεις μέσα σε δύο εβδομάδες - κατά μέσο όρο 27 ημερησίως.
Οι υποστηρικτές του επιμένουν ότι η αντοχή του δεν έχει μειωθεί. Ο πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου και σχολιαστής Στίβεν Μπάνον δήλωσε ότι ο Τραμπ «δεν αποφεύγει τις δύσκολες ερωτήσεις» και ότι η πίεση τον κάνει ακόμη πιο ενεργητικό. Ακόμη και ο πρώην σύμμαχός του, Τάκερ Κάρλσον υποστήριξε ότι δεν έχει δει σημάδια επιβράδυνσης, αν και σημείωσε ότι ο πρόεδρος αισθάνεται ιδιαίτερα άβολα όταν η συζήτηση στρέφεται στην ηλικία και τη θνητότητα.
Οι τελευταίες ιατρικές εξετάσεις του Τραμπ έδειξαν, σύμφωνα με τον γιατρό του, ότι παραμένει σε καλή κατάσταση. Εξετάστηκε από ομάδα 22 ιατρών, υποβλήθηκε σε καρδιολογικές εξετάσεις και λαμβάνει φάρμακα για τη μείωση της LDL χοληστερόλης.
Ωστόσο, αρκετοί καρδιολόγοι αμφισβήτησαν ορισμένες πτυχές της έκθεσης, ιδιαίτερα τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την εκτίμηση της «καρδιακής ηλικίας» του προέδρου, η οποία παρουσιάστηκε ως 14 χρόνια μικρότερη από τη βιολογική του ηλικία. Ο καρδιολόγος Έρικ Τόπολ χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη μέθοδο μη επαρκώς επικυρωμένη από την επιστημονική κοινότητα. Παράλληλα, σημείωσε ότι χρειάζονται περισσότερες πληροφορίες για την κατάσταση των αρτηριών του προέδρου.
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν έχει διαγνωστεί ποτέ με καρδιοπάθεια και ότι δεν έχει υποστεί καρδιακή προσβολή.
Η συζήτηση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο την ιατρική κατάσταση ενός ανθρώπου. Αφορά το κατά πόσο η σύγχρονη πολιτική μπορεί να συνεχίσει να βασίζεται στην εικόνα αέναης ισχύος, ακόμη και όταν η ηλικία γίνεται όλο και πιο ορατή.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ η μάχη με τον χρόνο είναι πλέον μέρος της πολιτικής του ταυτότητας.
